winpet

Köpeklerde Cushing Sendromu

Köpeklerde Cushing Sendromunu'nu (Hyperadrenocorticism) incelediğimiz yazımızda, hastalığın sebeplerine, teşhisine ve tedavi yöntemlerine değindik.

Başında sıcak su torbası, ağzında termometre ve gözünde gözlük olan bir köpek
| 4.5/5 | 25 oy

Köpeklerde Cushing Sendromu hormonal bir bozukluktur. Özellikle kortizol hormonu hastalığın oluşmasında başı çeken etkendir. Kortizol, böbrek üstü bezlerinin stres anında salgıladığı, vücudun savaşmasına ya da kaçmasına yarayan bir hormondur. Vücuttaki kortizol seviyesindeki artış hiperkortizolizm olarak adlandırılır. Bu durumdan sinir sistemi, böbrekler, solunum sistemi, iskelet ve kas sistemi, deri ve kalp etkilenir. Her ne kadar köpeklere özgü bir hastalık olarak bilinse de kedilerde de görülmektedir.

Cushing Sendromunun Nedenleri Nelerdir?

Normal durumda vücuttaki kortizol seviyesi düştüğünde, hipofiz bezi ACTH denilen bir hormon salgılayarak böbrek üstü bezleri uyarır. Böbrek üstü bezler de kortizol salgılayarak seviyeyi tekrar normale döndürür. Daha sonra hipofiz bezi ACTH salınımını durdurarak kortizol üretimini sonlandırır. Bu süreçte yaşanan bir aksama kortizolun aşırı üretilmesine sebep olabilir. Yani hastalığın sebepleri, bu süreci gerçekleştiren unsurlardan birinde ya da bir kaçında ortaya çıkan problemlerdir. Bu nedenle hastalığın sebepleri bir kaç nedene dayanır.

  1. Hipofiz bezine dayalı nedenler
  2. Böbrek üstü bezlere dayanan nedenler
  3. Kortizon içeren ilaçlara bağlı (iatrojenik) nedenler

Hipofiz bezine bağlı nedenler en sık görülen nedenlerdir. Köpeklerin yaklaşık olarak %85'inde hastalığın sebebi hipofiz bezidir. Hipofiz bezinde ortaya çıkan küçük ve iyi huylu tümör aşırı derecede ACTH salgılanmasına neden olur. Böbrek üstü bezleri gerekenden çok daha fazla uyarılarak vücuttaki kortizol miktarı azami düzeyin üzerine çıkarılır. 

Böbrek üstü bezlere dayalı nedenlerin başında da yine bir tümör vardır. Böbrek üstü bezlerde ortaya çıkan bu tümör, hipofiz bezindekinden farklı olarak daha büyüktür. Bu nedenle röntgen ya da ultrasonda görülebilir. Tümör olmayan bez küçük kaldığı için teşhiste büyük bezler bulgusu önemli yer tutar. 

Kortizol içeren ilaçlara bağlı nedenlere ise sürekli ve düzenli olarak steroid kullanımı sebep olur. Bir diğer nedeni ise veterinerlikte pek çok hastalığın tedavisinde sıkça kullanılan ilaçların kortizol içermesidir. Bu durumun sonuçları kullanılan kortizolun türü, miktarı ve kullanım süresine göre değişkenlik gösterebilmektedir. Dışarıdan verilen kortizol vücudun kendi kortizol üretimini durdurmaktadır ve uzun süreli kullanımlarda böbrek üstü bezleri küçülmeye başlar. Kortizol tedavisi bir anda kesilirse bezler tekrar normal hallerine dönemeyebilirler. Doz yavaş yavaş azaltılmalıdır. Bu yüzden bu sürecin veteriner hekim kontrolünde sürmesi ve sonuçlanması gerekmektedir. 

Cushing Sendromunun Belirtileri

Cushing Sendromu yavaş yavaş ve sinsice ilerleyen bir hastalıktır. Bu sebeple hastalığın belirtilerinin tespit edilmesi zordur ve genellikle bu belirtiler yaşlanmaya bağlanır. En genel belirtileri aşırı derecede iştah açılması, aşırı miktarda su tüketimi, buna bağlı olarak aşırı idrar yapma, idrar tutamama, karın şişmesi, derinin incelmesi, kalıcı tüy dökülmeleri, deri enfeksiyonları, kesik kesik ve hızlı nefes almadır. Ayrıca kaslar zayıflayabilir ve deride renk değişimleri görülebilir. Bazı durumlarda ise deride sert beyaz oluşumlar gözlenebilir. Köpekte depresyon görülme ihtimali de vardır.

Cushing Sendromunun Teşhisi

Klinik ve laboratuar bulguları hastalığın teşhisinde önemli rol oynayabilir. Karaciğer enzimlerinde yükselme, özellikle kolesterol seviyesinde yaşanan ciddi bir artış, idrar ve idrar yolu enfeksiyonu tespiti, röntgende görülen büyümüş böbrek üstü bezleri, beyin MR'ında ortaya çıkan hipofiz bozuklukları hastalığın teşhisinde yol göstericidir.

Cushing Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Genelde belirtileri yaşlılığa bağlandığından, hastalık tespit edildiğinde ilerlemiş halde olabilir. Bu yüzden öncelikle köpeğin sahibi onu iyi tanımalıdır. Rutinlerini, alışkanlıklarını, beslenme ve hareketlilik seviyelerini iyi bilmeli, idrar ve dışkılama gibi alışkanlıklarındaki değişimleri tespit edebilmelidir. 

Tedavi sürecinde ilk başta hastalığın neye bağlı olarak geliştiği anlaşılmalıdır. Eğer sebep kortizol içeren ilaçlar ya da steroid ise bu ilaçlar ve kimyasallar kesilerek hastalık sonlandırılabilir. Bunun dışında klinik ve laboratuar testlerde elde edilen verilere göre hastalığın hipofiz bezindeki bir anormallik sebebiyle mi yoksa böbreküstü bezlerindeki bir sorundan mı kaynaklandığı ortaya konmalıdır. Daha sonra duruma göre mitotane, trilostane, ketakanazol ya da selegilline içeren ilaçlardan biri kullanılarak tedaviye başlanılabilir. 


Fatih Karadaş
Petfriends.social Editörü
Mesaj Gönder
Facebook Yorumları
Petfriends.social üyeleri ne diyor?
İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar